|
|
|
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
Skontrolujcie swoją dynamiczną (statyczną) linę |
 |
|
|
Skontrolujcie sobie sami linę do wspinaczki, lub linę statyczną W jakim celu systematycznie przeprowadzać kontrole Po całodziennej wspinaczce, kiedy pakujecie linę, zwróćcie uwagę na parę szczegółów, które w efekcie końcowym mogą uratować życie Wasze lub Waszego kolegi. Bardzo często lina staje się przecież jedynym łącznikiem między życiem a tą drugą stroną egzystencji człowieka. Nie jest naszym celem opisanie dziesiątek wypadków w różnych miejscach świata. Chcemy udzielić parę rad co do tego, jak nie stać się jedną z takich „przygód” w książce o wysokogórskich wspinaczkach, w czasopiśmie lub w opowieściach taterników. Taternictwo jest bardzo niebezpiecznym sportem. Jeżeli jednak kierujemy się najczęściej dobrze znanymi (lecz często zapominanymi) zasadami bezpieczeństwa, uda się w mądry sposób zmniejszyć ryzyko do minimum. Dla lepszej orientacji wyjaśnimy najpierw używane tutaj słowa: Dynamiczne liny do wspinaczki (testowane wg EN 892) Statyczne liny nizkociągnące (testowane wg EN 1891). Terminologia
Rozpoznanie wieku liny Wiek liny można rozpoznać według mertyczki, której nie powinno się wyrzucać.Może okazać się ona przydatna w przypadku reklamacji w sklepie . Jeżeli jednak już jej nie posiadacie, można w razie konieczności rozciąć końcówkę liny i według kolorowej kontrolki rozpoznać rok produkcji. Skala kolorów, która pozwala na odczytanie rocznika:
Ten schemat kolorów obowiązuje jedynie u lin firmy Lanex. Inni producenci mogą używać innej skali kolorów, jednak wszyscy producenci mają obowiązek umieszczania kolorowej kontrolki w celu odczytania wieku liny. Kontrola liny jako całości Należy porównać liczbę rzeczywistych, zanotowanych upadków uchwyconych przez linę z liczbą upadków UIAA (wg norm EN 892, EN 1891) zamieszczonych przez producenta na metce. Jeżeli liczba uchwyconych upadków przekracza liczbę wymienionych przez producenta, lina nie powinna być dalej użytkowana. Jeżeli również w dzienniczku zanotowany jest jeden bardzo ciężki upadek, lub upadek przez bardzo ostrą krawędź, linę bezzwłocznie należy przestać używać. Kontrola oplecenia Znakiem podstawowym bezpiecznego oplecenia liny jest to, że ani jedna przędza nie jest całkowicie przedarta lub przetarta. Jeżeli najmniej jedna przędza jest zupełnie uszkodzona (przedarcie, przetarcie), lina musi być bezzwłocznie wycofana z użytkowania. Pojedyncze filamenty w przędzy mogą być uszkodzone (kosmatość liny). Kosmata lina nie jest niebezpieczna przy używaniu, ale w żadnym przypadku nie może prześwitać jądro (z powodu tak dużych uszkodzeń pojenyńczych filamentów). Lokalne zakolorowanie oplecenia, które nie zniknie po wypraniu liny w letniej mydlanej wodzie (bez użycia proszków do prania) może być charakteryzowane jako uszkodzenie chemikaliami (jakiegokolwiek składu). Trwałe uszkodzenie przędzy oplecenia (ewentualnie i jądra) przez chemikalie prowadzi do degeneracji statycznych i dynamicznych właściwości, przędza może się stać kruchą i następnie przy chwytaniu upadku istnieje prawdopodobieństwo nieoczekiwanego pęknięcia. Znane są i takie przypadki, kiedy czarny pisak (zdawałoby się – bez znaczenia) używany do zaznaczenia środka liny, wyraźnie uszkodził linę, która nagle pękła przy chwytaniu upadku, właśnie w miejscu gdzie była oznakowana. Jeżeli nie ma pewności dlaczego i w jakich okolicznościach powstała plama na linie (której nie można usunąć tak jak wspominałem wyżej), liny nie należy dalej używać.Lokalne zakolorowanie oplecenia, które można charakteryzować jako spieczenie przędzy (szklany połysk), również powinno prowadzić do bezzwłocznego wyeliminowania liny z użytkowania z powodu istnienia możliwości nieprzewidzianego przerwania przędzy oplecenia przy chwytaniu upadku, lub przy przejściu elementu zabezpieczającego lub hamulca. Kontrola jądra Najlepiej można skontrolować linę dotykiem po każdym użyciu. Jeżeli na dotyk można rozpoznać twarde miejsca pod oplecieniem, może chodzić o:
Inne wskazówki Nigdy przy zakładaniu zabezpieczenia, łączeniu i.t.d. nie należy prowadzić liny bezpośrednio przez oko od popręgu lub innej liny. W ten sposób może dojść do uszkodzenia w wyniku „osiągnięcia” najgorszego rodzaju tarcia, które powstaje przy tarciu produktu tekstylnego z innym materiałem tekstylnym. Jedno z dwóch ogniw takiego „łańcucha” zabezpieczającego zaraz, lub bardzo szybko pęknie.W celu uzyskania pełnej informacji można przeczytać teksty na metkach dołączonych do każdej liny firmy Lanex. Jeżeli potrzebowalibyście Państwo więcej informacji, lub pomoc przy rozwiązaniu jakiegoś aktualnego problemu, albo macie Państwo zastrzeżenia czy informacje uzupełniające do wyżej wymienionych, można zwrócić się do mnie na mój adres elektroniczny gazda@lanex.cz. Pozostaje tylko życzyć Państwu dużo szczęśliwych „linowych” wypraw. Instrukcja obsługi do lin dynamicznych 1. Wskazówki dla użytkowników Przed zastosowaniem przeczytaj niniejszą instrukcję ! Producent nie odpowiada za jakiekolwiek szkody spowodowane niewłaściwym stosowaniem dynamicznych lin alpinistycznych (dalej lina dynamiczna lub lina). Rady i wskazówki jak właściwie i bezpiecznie zachowywać się w sporcie alpinistycznym można otrzymać od komisji bezpieczeństwa Czeskiego Związku Alpinistycznego. Trzeba pamiętać, że sportowe i rekreacyjne czynności sportowe przynoszą z sobą duże ryzyko. Producent ani dystrybutor nie jest odpowiedzialny za sposób wykorzystania (systemy linowe itp.). Na każdej linie jest dokładnie podane w jakim systemie linowym ma być stosowana (prosty, podwójny, 1/2). Użytkownik zobowiązany jest sprawdzić linę dynamiczną przed zastosowaniem, po zastosowaniu i również po każdym wydarzeniu nadzwyczajnym. Jeżeli po przeglądzie powstanie wątpliwość o stanie liny, lina musi być natychmiast usunięta z eksploatacji. 2.Stosowanie lin dynamicznych Liny dynamiczne przeznaczone są do dynamicznego zabezpieczenia osób podczas wyjścia i schodzenia w alpiniźmie i wspinaczce halowej, również do nawiązywania osób przy poruszaniu się po górach. Według danych na etykiecie rozdzielamy liny do różnych systemów linowych. lina prosta. Stosujemy w jednej splotce, która przechodzi przez elementy zabezpieczające. półlina. Lina stosowana jest zawsze w parze z liną identycznego systemu. lina podwójna. Stosujemy zawsze w parze z liną identycznego systemu i przechodzi wspólnymi elementami zabezpieczającymi. Półlin i lin podwójnych nie wolno stosować jako liny proste. W razie podwyższonego zagrożenia spadającymi kamieniami, niemożliwości założenia solidnego zabezpieczenia (lód itp.) stosować według własnego zdania 1/2 lub podwójny system linowy. 3. Żywotność. Przy dotrzymaniu wszystkich wskazówek ogólnych o bezpiecznym obchodzeniu z linami dynamicznymi, mogą być nie zobowiązująco zalecane następujące dane o żywotności lin dynamicznych: IStosowanie intensywne (alpiniści sportowi, przewodnicy górscy) 4 miesiące - 1 rok Regularne stosowanie (weekendy itp.) 1 - 2 lat Nie regularne stosowanie maks. 5 lat Negatywny wpływ na żywotność lin dynamicznych Jeżeli mokra lina zmarznie, są wyraźnie obniżone jej dynamiczne właściwości i wytrzymałość. Do takiego samego obniżenia właściwości dynamicznych dochodzi u mokrej liny, bez następnego zamarznięcia. Trzeba unikać prowadzenia liny przez ostrą krawędź (naturalną lub sztuczną - np. przebiegowe zabezpieczenie z ekstremalnie małą średnicą karabińczyka). Trzeba stosować dodatkowe pomoce i prowadzić linę dynamiczną taką drogą, że w razie upadku nie dojdzie do kontaktu z ostrą krawędzią. Nie stosować liny dynamicznej po bardzo twardym upadku, upadku przez ostrą krawędź, uszkodzeniu środkami chemicznymi lub ostrymi przedmiotami). Trzeba stosować dodatkowe pomoce i prowadzić linę dynamiczną taką drogą, że w razie upadku nie dojdzie do kontaktu z ostrą krawędzią. Następne powody do usunięcia liny: - włókna oplotu są uszkodzone (według własnej oceny) - znajdujemy twarde miejsca pod oplotem, które pokazują możliwość lokalnego uszkodzenia - znajdujemy zbiegi spieczonych włókien oplotu - lina dojdzie do kontaktu z ogniem - czas od produkcji liny przekroczy pięć lat Identyfikacja starości liny według nitki kontrolnej Lina jest w rdzeniu oznakowana nitką kontrolną, która pokazuje kalendarzowy rok produkcji.
4.Magazynowanie Nie magazynować lin w pobliżu promienników ciepła i innych źródeł ciepła. Również trzeba unikać magazynowaniu lin na bezpośrednim słońcu. Wilgoć i temperatura w pomieszczeniu magazynowym powinna poruszać się około 60% i 25°C (zalecane wartości). Liny nie powinny kontaktować się z jakimikolwiek środkami chemicznymi (chemikalia organiczne, oleje, kwasy, zasady). Jeżeli jednak dojdzie do kontaktu lin z powyższymi środkami chemicznymi, lin już nie stosujemy (patrz rozdział czyszczenie). 5. Czyszczenie Brudną linę trzeba umyć w letniej wodzie z małym dodatkiem neutralnego środka czyszczącego. Ostrożnie opłukać wodą i wysuszyć w cieniu. 6. Zalecane dodatki Przy zakupie zabezpieczających dodatków, trzeba się zawsze upewnić, że dodatki te mają wszystkie wymogi i wymagane właściwości. Ze względu na fakty wynikające z prób lin dynamicznych na wieży upadkowej, zalecamy stosowanie przebiegowych elementów zabezpieczających (karabińczyki itp.) o minimalnej średnicy 10mm. Nigdy nie stosować jako przebiegowy element zabezpieczający oko z dynamicznej lub jakiejkolwiek innej liny/sznuru. Zagraża to życiu, przy upadku doszłoby do natychmiastowego przerwania liny zabezpieczającej. Instrukcja obsługi do lin statycznych. Przed używaniem proszę zaznajomić się z instrukcją ! 1. Użycie statycznej liny (drukowano drukiem tłustym lub kolorowym). Liny typu B są wymiarowane dla mniej męczącego obciążenia niż liny typu A. Przy stosowaniu lin typu B niezbędna jest ich ochrona przed nadmiernym otarciem, zacięciami, porozrywaniem. Również podczas używania wymienionych lin użytkownik stara się zapobiec niebezpiecznemu upadkowi. (nie drukowane ani drukiem tłustym ani kolorowym) Liny typu A są bardziej odpowiednie od liny typu B do zabezpieczenia dojścia po linie i do ustawiania pozycji przy pracy, ponieważ zapewniają większe bezpieczeństwo. Statyczne liny są używane tylko przez osoby wyszkolone w zakresie prac na wysokościach lub przez osoby pod nadzorem wyszkolonego pracownika. Przed użyciem liny statycznej trzeba się upewnić, czy jesteście zaznajomieni z procesem ratowania w razie wypadku. Również niezbędne jest używanie tylko komponentów, zdolnych do przeznaczonegoo celu i odpowiadających obowiązującym normom. Szczególną uwagę trzeba poświęcić wyborowi elementów zabezpieczających z uwzględnieniem średnicy używanej liny. Stosować trzeba pomoce towarzyszące i prowadzić linę statyczną taką drogą, by między użytkownikiem i punktem zabezpieczenia lina statyczna nie zwisała. System zabezpieczania powinien zawierać niezawodny punkt kotwienia. Z liną statyczną pracować po przeszkoleniu w zakresie techniki wykonywania węzłów na linie statycznej. W przypadku aktywności wspinaczkowych, jakimi są alpinizm, speleologia, niezbędne jest rozważenie zastosowania lin dynamicznych, odpowiadających EN 892. 2. Identyfikacja i oznakowanie lin statycznych. Wiek liny można stwierdzić na podstawie nitki kontrolnej. Lina jest w rdzeniu oznakowana nitką kontrolną, która określa rok kalendarzowy produkcji.
producenta Lanex a.s. lina wg normy EN 1891 zastosowany materiał PA6 lina typu A. Jeżeli wymieniona nitka jest uzupełnioną nitką czarną (inną, niż określającą wiek liny), chodzi o : linę typu B. Oznakowanie na końcowych naklejkach liny statycznej (na przykład A11,0) oznacza : A typ liny A 11,0 średnicę liny. Długości liny cięte przez dystrybutora powinny być oznaczone końcowymi naklejkami, tak samo jak od producenta. 3. Składowanie. Liny nie składować w pobliżu źródeł promieniowania ciepła lub innych źródeł cieplnych (min. odległość 1 m). Unikać również składowania lin bezpośrednio w promieniowaniu słonecznym. Wilgotność i temperatura w pomieszczeniach składowania powinna się wahać w granicach około 60 % i 25C (zalecane wartości). Liny nie mogą mieć styczności z jakimikolwiek chemikaliami (chem. organiczne, oleje, kwasy, alkaliczne). Jeżeli jednak będą miały styczność z wyżej wymienionymi chemikaliami poza zakresem pH 5,5 do 8,5, liny dalej już nie używać (patrz dalej ustęp Oczyszczanie ). 4. Oczyszczanie. Brudną linę można umyć w lekko ciepłej wodzie z dodatkiem małej ilości neutralnego środka czyszczącego. Ostrożnie przepłukać w wodzie i pozostawić do wysuszenia w cieniu.. 5. Żywotność. Przy przestrzeganiou wszystkich powszechnych instrukcji dotyczących bezpiecznego obchodzenia się z linami statycznymi, mogą być niewiążąco zalecane następujące dane o żywotności lin dynamicznych : Intenzywne używanie (codzienne prace na wysokościach) 4 miesiące do 1 roku Regularne używanie od 1 do 2 lat Sporadyczne używanie maks. 5 lat Wpływ negatywny na żywotność lin statycznych : Jeżeli mokra lina zamarznie, wyraźnie są obniżone jej właściwości statyczne. Takie samo obniżenie ma miejsce w przypadku mokrej liny, bez następującego zamarznięcia. Unikać prowadzenia liny przez ostre krawędzie ( czy to naturalne, czy też sztuczne - na przykład bieżące zabezpieczanie z ekstremalnie małą średnicą elementu zabezpieczającego). Liny statycznej nie używać również po twardym upadku, upadku przez ostrą krawędź, w razie uszkodzenia chemikaliami lub ostrymi przedmiotami. By nie dochodziło do obniżenia żywotności lin podczas transportu, trzeba się upewnić, czy nie mogą być w jakikolwiek sposób zanieczyszczone lub uszkodzone mechanicznie. Proszę pamiętać, że węzeł na linie obniża wytrzymałość takiej liny. Poliamid (PA) obniża swe wartości mechaniczne po działaniu promieniowania UV. Dalsze powody do wybrakowania lin : - uszkodzone są włókna oplotu (wg własnego namysłu) - pod oplotem znajdziecie twarde miejsca wskazujące na możliwość lokalnego uszkodzenia - znajdziecie nagromadzenia się spieczonych włókien oplotu - okres od produkcji liny przekroczy 5 lat. 6. Instrukcje dla użytkownika. Przed użyciem trzeba zaznajomić się z niniejszę instrukcją stosowania. Producent nie odpowiada za jakiekolwiek szkody spowodowane przez niewłaściwe używanie lin statycznych (zwane dalej tylko liną) lub używanie lin przez niewyszkolone osoby. Rady oraz instrukcje, jak właściwie i bezpiecznie zachowywać się podczas prac na wysokościach, można otrzymać od osób wyszkolonych w zakresie prac na wysokościach. Proszę pamiętać, że prace wysokościowe są wielce ryzykowne. Producent ani dystrybutor nie odpowiada za sposób używania. Użytkownik powinien sprawdzić linę statyczną przed użyciem, po użyciu, jak również po każdym nadzwyczajnym zdarzeniu. Jeżeli po przeglądzie będą istniały wątpliwości o stanie liny, powinna być wykluczona z używania. 
|
 |